Iedere religieuze of spirituele traditie kent vormen van
crazy wisdom. De goddelijke gek die de gangbare normen en waarden is overstegen
en via spel, uitdaging en absurditeit zijn omstanders tot nieuwe inzichten
brengt. Meestal zijn deze divine madmen op zichzelf gericht en houden zich alleen
bezig met hun eigen ontwikkeling. Soms zie je crazy wisdom ook terugkomen als
manier van onderwijzen. Door hun wereldbeeld iedere keer opnieuw op de kop te
zetten brengt de leraar zijn leerlingen steeds een stapje dichter bij het
moment waarop de verlichting doorbreekt, of kan hij in een flits zelfrealisatie
uitlokken.

Crazy Wisdom is een radicale weg tot persoonlijke bevrijding
in alle aspecten van het leven. Voorbij alle patronen, normen en conventies
gaan, om tot een dieper bewustzijn te komen. Alle conditioneringen loslaten in
volledige overgave aan de chaos. Maar hoe balanceer je op die chaos? Hoe bouw
je op vanaf iets wat zo destructief kan voelen?

In dit artikel beschrijf ik een aantal nuances rondom crazy
wisdom, om een idee te geven van hoe subtiel dit radicale pad kan zijn en dat
de ware kracht schuilt in het aanvoelen van die subtiliteiten. En hoe belangrijk context
en je persoonlijke verhaal zijn in het bepalen hoeveel wijsheid er schuilt in
extreem gedrag. Veel van wat ik hier schrijf is geïnspireerd door de Aghora
trilogie van Robert Svoboda, waar tussen de regels de subtiele kracht van crazy
wisdom doorschemert.

Tantra als Crazy Wisdom

Tantra leent zich bij uitstek voor crazy wisdom. Het is een
pad wat zich vaak aan de rand van de maatschappij begeeft en zich bezig houdt
met praktijken die buiten de gevestigde orde vallen. Niet alleen het uiterlijke
beeld, maar ook de innerlijke beleving van Tantra biedt hier ruimte voor. Er
wordt gestreefd naar een ervaring van non-dualisme waarin het onderscheid
tussen goed en slecht wegvalt. Iedere ervaring kan daarin worden meegenomen,
als een meditatie, een manier om verbinding te maken met, of uiting te geven
aan, het goddelijke spel.

Vrijwel iedere Tantrische tekst bevat wel een waarschuwing
dat Tantra niet voor iedereen geschikt is. Het is een ‘shortcut to
enlightenment’, maar daarmee niet zomaar de makkelijke weg. Je zal een bepaalde
mate van kracht, zuiverheid en toewijding moeten hebben om dat pad te kunnen
gaan. Als je ergens een verkeerde afslag neemt dan ben je al snel verder
verwijderd van je doel. Voordat je aan Tantra begint moet je al een heel eind
zijn, het stuk persoonlijke ontwikkeling wat we nu als Tantra zien is eigenlijk
alleen het voorspel.

Volgens Tantra kan je als mens een dierlijke, goddelijke of
heldhaftige natuur hebben. De meeste mensen hebben een dierlijke natuur, ze
zijn gebonden aan hun basisinstincten en beperkende gedachten en hebben niet
het creatief bewustzijn om hier uit te komen. Mensen met een goddelijke natuur
zijn zeldzaam, zij zijn zo vroom en puur dat ze niet ‘besmet’ raken door de
grillen van het leven. De groep van de helden, de tantrikas, zijn mensen die
hun dierlijke natuur overstijgen. Ze kiezen actief om hun leven vorm te geven
en werken aan hun persoonlijke en spirituele ontwikkeling.

Aghora

Aghora is één van de meest extreme stromingen binnen de
Tantra. In de boeken van Robert Svoboda wordt het verhaal verteld van de Aghori
Vimalananda. De Aghori zijn Indiase asceten die geen beperkingen of taboes
accepteren, die zichzelf tot het uiterste drijven om tot een staat van
transcendentie te komen, in contact met het goddelijke. Zoals Vimalananda zegt: “Aghora teaches you to embrace
the world, embrace impurities, embrace darkness, and push through forcibly into
light. You must catch Shakti by the hair and drag Her to you.”

De technieken die Aghori gebruiken passen in het plaatje van
de divine madman. Ze lopen naakt rond (al zijn er ook Aghori die een ‘gewoon’
leven leiden als householder), ze eten mensenvlees, voeren rituelen uit op
crematieplaatsen, gebruiken verdovende of geestverruimende middelen, en zetten
seksualiteit of ‘zwarte magie’ in voor hun spirituele ontwikkeling, en die van
hun volgelingen en mensen om hen heen.

Het verhaal van Vimalananda vertelt echter meer dan alleen
die kant van Aghora. Hij verwoordt ook de gevaren, valkuilen en voorwaarden die
je tegenkomt als je voor dit pad kiest. Omdat crazy wisdom vaak erg chaotisch
en onvoorspelbaar lijkt kan je het idee krijgen dat er geen fundament voor is.
De woorden van Vimalananda laten echter zien dat er juist een heel sterke basis
aanwezig moet zijn om jezelf iedere keer opnieuw van dat fundament te durven
laten wegblazen.

Innerlijk, Uiterlijk en Integratie

Om crazy wisdom te begrijpen moet je in ieder geval bewust
zijn van de gelaagdheid ervan. Drie belangrijke lagen zijn de innerlijke
ervaring, het uiterlijke proces en de integratie in de context. De innerlijke ervaring
is hoe iemand zelf het leven beleeft, hier wordt een bepaalde mate van
stabiliteit, non-dualiteit en onvoorwaardelijke liefde verwacht. Het uiterlijke
proces is het plaatje wat je ziet als buitenstaander, een beeld van
zelfvernietiging, chaos, en het uitleven van schaduwkanten. Om deze te
integreren in een constructieve ontwikkeling is de plaatsing in een context
noodzakelijk. Iets is pas gek, wijs, of grensoverschrijdend wanneer het dat is
in relatie tot een breder geheel.

Het Innerlijk – Leven als een Divine Madman

Voordat je de diepte van de chaos in duikt wordt al een
bepaalde staat van bewustzijn verwacht, je moet al in staat zijn om stabiel te
blijven staan. Crazy wisdom is in die zin ook geen pad ergens heen, maar een
uiting van een staat die je bereikt hebt. Een staat van non-dualiteit, voorbij
goed/slecht, niet gebonden aan persoonlijke of culturele belemmeringen. Een
ervaring van verlichting in dit leven.

Naast het werken met de duistere kanten van het leven staat
Aghora ook voor het gevoel van onvoorwaardelijke liefde. Een kant van Siva die
alles behelst, van de mooiste tot de lelijkste dingen. Een Aghori ziet alles om
zich heen als de godin die hij voorstelt als een moederfiguur of (minder
veelvoorkomend) liefdespartner. Met een liefdespartner ontstaat er een dynamiek
van spel en creatie. De wereld zien als moederfiguur leidt tot een gevoel van
overgave. Vertrouwend dat je gedragen wordt kan je je overgeven aan de grillen
van het leven.

In de overgave aan de chaos van het leven vind je vrijheid
en zelfs kracht en controle. Met een overgave aan chaos bedoel ik niet het
‘laat het los’ wat je vaak hoort. Wat soms een aanlokkelijke uitvlucht is voor
spiritualiteit. Want voor loslaten hoef je niets te doen. Dan zeg je bij alles
waar je geen zin in hebt ‘ik laat het los’, je draait je om, zucht nog eens
diep en je bent klaar. Daar kan Vimalananda zich niet in vinden, je moet je
werk doen, je sadhana, en verantwoordelijkheid daarvoor nemen. De tijger in de
ogen durven kijken. Anders ben je niet meer dan een dier wat z’n primaire
instincten volgt. Terwijl je de dierlijke natuur juist wilt overstijgen.

De crazy adept benadert alles met een blik van
onvoorwaardelijke liefde. Dan maakt het niet meer uit of een ervaring fijn is
of niet. De concepten ‘crazy’ en ‘wisdom’ heffen elkaar als het ware op, ze
vallen weg in een ervaring van eenheid en onvoorwaardelijkheid.

Dus voor het uiterlijk vertoon van crazy wisdom komt
stabiliteit en contact met jezelf. Pas wanneer je weet dat je gedragen wordt of
kan blijven staan in de storm zet je die stap naar buiten.

Uiterlijk – Zelfvernietiging, chaos, schaduw

Het pad van een divine madman bestaat uit chaos. Ieder
beetje zekerheid slaat hij onder zijn eigen voeten weg. Alles wat ook maar tot
twijfel gebracht kan worden wordt met liefde onderuit gehaald. Hij ziet de
humor van het leven en zet niet alleen de mensen om zich heen op het verkeerde
been, maar ook zichzelf en het leven zelf.

Van buitenaf lijkt dit vaak een vrij destructief proces.
Door taboedoorbrekende uitspattingen laat de crazy adept zien dat dit allemaal
kanten van het leven zijn. Ook de duistere kanten worden omarmd en vereerd.
Wanneer zij zich in de chaos storten, alle houvast loslaten, zoeken ze een
oerkracht in zichzelf. Een energie die zelfs in de schaduw licht schijnt, een
oerkracht die wordt ingezet om tot steeds grotere hoogten van bewustzijn te
komen.

De waarheid is absurd en chaotisch, om deze te belichamen
zal je dus contact moeten maken met die kanten in jezelf.

Integratie en Context

Het handelen van de crazy adept is altijd afhankelijk van de
context waarin dit gebeurt. Crazy wisdom vraagt om een individuele benadering
die op ieder moment verandert. Wat 1000 jaar geleden in India of Tibet tegen
alle regels inging, is hier nu heel normaal of zelfs preuts. En wat voor mij
een uitdaging is daar haal jij je schouders bij op.

Door af te stemmen op wie je bent en op je situatie en door aan
te voelen wat daarin passend is (of juist niet), ontstaat een inzicht in wat
crazy wisdom kan betekenen. Wanneer je het lostrekt van de context waarin je
leeft verliest het aan waarde. Je zal altijd in relatie blijven staan tot een
omgeving, maatschappij, ideeënwereld, waarbinnen je deze beoefening al dan niet
kan integreren. De vrijheid die je verwerft is altijd relatief ten opzichte van
dat wat in eerste instantie jouw vrijheid ontneemt.

Ingaan tegen conventies klinkt weleens spannend en mooi,
lekker rebels doen waar je zin in hebt, vrij van de wereld om je heen. Maar het
houdt in de eerste plaats in vrijkomen van die conditioneringen die jou
belemmeren. En die vind je eerder in jezelf dan buiten jezelf. Je kan de
wildste dingen doen, de nar uithangen, al je seksuele fantasieën uitleven,
geestverruimende middelen gebruiken. Maar zo gauw dit een nieuwe rol wordt, een
nieuwe geaccepteerde plek in een groep. Dan zit je weer vast in die conventies
en patronen.

Het Fundament onder de Chaos

Dus paradoxaal genoeg moet je eerst een extreem goede basis
en balans hebben opgebouwd voordat je in de chaos gestort wordt. Het idee dat
crazy wisdom alleen uit chaos bestaat is dus te kort door de bocht. Het is niet
een kwestie van alle remmingen loslaten en zien waar het schip strandt. Er is
een bijzonder stevig fundament nodig, een diep contact met jezelf en een
gevoeligheid voor context. Pas wanneer dat voorwerk gedaan is kan het uiterlijk
vertoon van crazy wisdom een belichaming vormen van die innerlijke rust.

In het continu herzien van de spelregels en -strategie kan
het waardevol zijn om wat hulp van buitenaf te krijgen. Een ander die net de
juiste snaar weet te raken, die je scherp houdt en die aanvoelt wat jij nodig
hebt. Vaak wordt deze rol vervuld door een spiritueel leraar of guru.

Hierover schrijf ik meer
in Crazy Wisdom 2, De Rol van de Guru…

www.aghora.nl

Blijf op de hoogte van nieuwe blogs via de nieuwsbrief.

Wil je mij ondersteunen in het onderzoek wat ik doe en in de
verdere ontwikkeling van Aghora? Dan kan je via onderstaande link een vrije
donatie doen.